logo
فرش عقاب
فرش عقاب

فرش دستباف هریس

فرش هریس یا هریز در شهر هریس واقع در استان آذربایجان و در نزدیک شهر تبریز  بافته میشود. نام هریس برای مردمان اروپا ، آمریکا ، و کانادا نسبت به ایران بسیار شناخته  شده تر است .

محبوبیت جهانی فرش ها ، قالی ها و قالیچه های دستباف هریس به علت دارا بودن نقش و نگار های خاص ، متفاوت و همچنین دوام بالایی که دارد است .

محبوبیت قالی های آذربایجان فقط به علت فرش های ریز بافت ، ابریشم یا نقش ماهی آن نمیباشد بلکه فرش هریس با بافت معمولی و درشت دارای اعتبار و ارزش جهانی است .

منطقه هریس با توجه به شرایط اقلیمی که دارد بافندگی در آن به صورت فصلی میباشد و پشم های آن منطقه به علت دیمی بودن کشاورزی و رونق دامپروری از مرغوبیت بالایی برخوردار است و به وفوور تولید میگردد که بیشتر این پشم ها در صنعت قالی بافی و صنایع دستی استفاده میشود .

رنگرزی در فرش هریس :

رنگ قالی های یک منطقه با توجه به پوشش گیاهی آن جا میباشد در فرش هریس اغلب از رنگ های تلخ و تیره به سلیقه خاصی به کار میرود ؛ مانند رنگ های سرمه ای تیره ، قهوه ای سیر ، قرمز روناسی ، مسی و سبز تیره که از رنگینه های گیاهی منطقه هریس بدست می آید .

این رنگینه ها عبارتند از :

روناس ، ذلیره ، پوست پیاز ، چوب سیاه یا قره چوب ، نیل کلکته ، دوه قولاغی همچنین برای تثبیت رنگ و دندانه دادن از زاج سفید ، اکسید اهن و ذوغ استفاده میشود.

ذلبر : این گیاه تقریبا نیم متر رشد میکند و دارای برگ های ریز و گل های ریز زرد رنگ است و وقتی گیاه قطع شود مایع سفید رنگی  از آن خارج میشود که از آن رنگ زرد بدست میآید.

پوست پیاز : در هریس و اطراف آن از پوست پیاز رنگ مشکی بدست می آید .

نیل کلکته : این رنگ از هند وارد میشود و از آن رنگ آبی با ثبات تهیه میشود جالب است که که رنگرزی نیل کلکته با کشمش صورت می‌گیرد.

تولوخ کولی : از ریشه این گیاه برای رنگرزی استفاده میشود و از آن رنگ قهوه ای بدست می آید .

دوه قولاغی (گوش شتر): از این گیاه رنگ شتری استخراج می‌شود

طراحی فرش هریس :

با توجه به نکاتی که در ابتدا گفتیم قالی هر منطقه به عوامل جغرافیایی و اقلیمی محل بافت بستگی دارد به عنوان مثال در منطقه هریس به علت طولانی بودن دوره سرما نیاز به زیر اندازی گرم حس میشود و به همین خاطر فرش هریس اغلب درشت باف و پر گوشت هستند  کاربرد نقوش هندسی و شکسته در طرح ها به دلیل زندگی در منطقه کوهستانی است و الهام بخش اصلی طراحی فرش هریس اغلب گیاهان سازگار با سرمای منطقه میباشد .

طرح های رایج فرش هریس :

تاجری ، صبوری ، گل رز ، حیاط گل ، صمد خان ، چلنگری ، افشان و نقشه غلط ( طرح هایی هستند در بازار رایج میباشند که دارای طرح و نقشی خاص هستند .

همچنین برخی از نقشه ها و بافت های فرش هریس به گروان معروفند و برخی با نام قرجه بافته میشوند که درشت بافت و پر پرز میباشند .

اندازه فرش هریس اغلب به سایز های زیر رواج دارند :

زرع و نیم (۵/۱ * ۱ ) ، دوازده متری ( ۴ * ۳ ) ، مربع چهار متری ( ۲ * ۲ ) ، نه متری ( ۲ * ۵/۳ ) و شش متری ( ۳ * ۲ )

رج شمار فرش هریس اغلب از ۱۵ تا ۳۰ به بالا میباشد و در بخش مرکزی هریس قالی ها با رج شمار ۴۰ به بالا هم بافته میشوند .

اکثر قالی باف های هریس را بانوان و دختران تشکیل میدهند و معروف به این است که  دختران قالی بافی را در منزل پدری  یاد گرفته و با خلاقیت و طرح های ذهنی  و همچنین با  ذوق و هنر و فرهنگ شروع به بافندگی میکنند و حاصل دست هایشان را به عنوان  جهیزیه به خانه بخت میبرند .

لازم به ذکر است که اغلب فرش هریس ذهنی بافت میباشند و طرح های آن نسل به نسل و سینه به سینه منتقل شده است و دارای نقشه دقیق نمیباشد .

همخوانی با دکوراسیون غربی :

فرش هریس قابلیت تلفیق پذیری بالایی با دکوراسیون غربی دارا میباشد زیرا اروپاییان همیشه شیفته ی هنر شرق به خصوص ایران بوده اند فرش هریس با نقوش و رنگ آمیزی منحصر به فرد و زیبای خود و با طرح ها و خطوط  شکسته سازگاری بسیاری با روحیه ی اغلب اروپایی ها و امریکایی ها دارد و ارتباط راحتی با آن برقرار میکند.

دیدگاه‌ها (۰)

*
*