logo
فرش عقاب
فرش عقاب

فرش کاشان دستباف

فرش کاشان که اقتباص گرفته از فرش اصفهان است در شهر کاشان ، توابع و روستا های آن بافته میشود ؛ اکنون به برسی خود شهر میپردازیم :

شهر کاشان که در جنوب شهر قم و دریاچه نمک آن قرار گرفته است جزو شهر های مرکزی ایران به حساب می آید که فاصله آن از تهران حدود ۲۵۰ کیلومتر است . شهر کاشان در ابتدا تولید کننده پارچه های گرانبها نظیر مخمل ، اطلس و … بوده است به طوری که افراد مشهور تاریخ مانند مارکوپولو ، آنتوان شرلی و شوالیه شاردن همگی از هنر قالی بافی ، نساجی کاشان ستایش کرده اند و یکی از سوابق مهم کاشان وجود قالی های دوران صفوی است و همچنین قالی های ابریشمی ، زرباف و نقره باف که معروف به قالی های شاه عباسی هست نیز به کاشان نسبت داده شده است. فرش کاشان یکی از فرش هایی است که هنر قالی بافی را در ایران زنده نگه داشته و بسیاری فرش های این شهر در موزه ها و کلکسیون ها نگه داری میشود.

ساختار فرش کاشان:

در بافت فرش کاشان به طورعمده از نخ پنبه ای به عنوان تار و پود استفاده میشود ولی برای بافت قالی های ظریف از نخ ابریشمی استفاده میشود البته اگر بخواهیم از نظر ساختاری برسی کنیم باید بگویم که پود زیر این قالی ها از پود رو ضخیم تر است و برای این منظور از از دو نوع نخ به نام های شهری و اصفهانی استفاده میشود که تفاوتشان در ضخامت نخ است به گونه ای که اگر ۱۰ لای پود اصفهانی داشته باشیم معادل ۱۲ لای پود شهری میباشد.

ویژگی های فرش کاشان :

اندازه پرزهای بافته شده در هر منطقه متفاوت هست به این صورت که قالی های پشمی بافت کاشان نسبت به قالی های آران که یکی از روستا های اطراف کاشان است دارای پرز های کوتاه تری است.

یکی از مهمترین ویژگی های فرش کاشان این است که نقش ها به صورت واضح معلوم هستند و ویژگی دیگر بافت مخمل گونه  این قالی ها که به علت به کار رفتن پشم عالی مرینوس است که توسط یک فرد از استرولیا به کاشان وارد شده است ؛ رجشمار این فرش ها به طور معمول ۳۰ تا ۴۵ رج میباشد.

یکی از ویژگی های ظاهری فرش کاشان زمینه لاکی و حاشیه ی سرمه ای است و همچنین اسلیمی های سفید رنگ دور لچک ، ترنج و حاشیه  یا زمینه کرم که در این صورت رنگ حاشیه کرم یا بژ یا سبز مغز پسته ای بسیار روشن است به طور کلی میتوان گفت وقتی زمینه روشن است رنگ حاشیه نیز روشن است مورد دیگر زمینه سرمه ای و حاشیه ی سرمه ای است البته این به این معنا نیست که فرش کاشان فقط در این رنگ ها است بلکه به طور معمول این ویژگی صدق میکند.

نقشه فرش کاشان:

فرش کاشان شباهت زیادی به فرش اصفهان دارد با این تفاوت که فرش اصفهان دارای ظرافت و دقت بیشتری است همچنین از رنگ های بیشتری هم استفاده میشود .

فرش های کاشان در گذشته بیشتر از طرحی که داخل ترنج ، حاشیه و لچک دارای نقوش پرنده و مرغ است استفاده میشده و همینظور رنگ های مورد استفاده نیز زنده تر بودند اما امروزه بیشتر از طرح گل هایی که به شاه عباسی معروف است استفاده میشود و رنگ های به مار رفته نیز ملایم تر هستند.

ترنج مرکزی در فرش کاشان از تعدادی ترنج متحد المرکز تشکیل شده و طراحی گل ها به شکلی است که اندکی حالت هندسی داشته و نوع گره به کار برده شده گره سنه است .

معروف ترین نقشه های فرش کاشان:

  • ترنج
  • محرب
  • محتشم
  • گلدانی و درختی
  • شکارگاه یا حیوانی
  • بته جقه
  • سجاده
  • پنج رنگ ( همانطور که از اسمش مشخص است تنها از پنج رنگ استفاده شده است )

بافت منطقه ای :

مناطق بافت فرش کاشان از نظر ابعاد و نقشه به دو گروه تقسیم میشوند .

  1. نقاط قالیچه باف :

الف) روستا های کنار کویر که قسمتی از آن تا حسین آباد ادامه دارد و جزو کاشان است ، باد و خالد آباد و مناطق اطراف آن که جزو نطنز محسوب میشوند ، قراء آباد و ابوزید آباد مهمترین مرکز قالی بافی این نواحی هستند رج شمار این مناطق بین ۳۰ تا ۴۰ رج است و عمده نقش های این نواحی ترنج، محراب ، افشان ، اسلیمی ، دورنما ، صورت و واگیره است اما در باد و خالد آباد از نقوش کاشان نیز بهره برده میشود و وجود نقشه های جوشقانی توسط زنان جوشقانیی بافته میشود که به علت ازدواج همراه شوهرانشان به باد آمده اند .

ب) قسمت دوم نطنز است که نیمی از آن دارای نقش ترنج و محراب و نیم دیگر آن نقش افشان و حاج خانومی است ؛ قمصر ، گلستانه و گبر آباد بر خلاف اینکه در منطقه مختلط باف هستند به بافت قایچه مشغول اند

۲٫نقاط مختلط باف :

بخشی از شهرستان نطنزو روستا های کاشان دارای دارای نقاط مخلتط باف هستند و به بافت قالی از همه ابعاد به خصوص ابعاد بزرگتر از ۳×۲ و ۴×۵/۳ اشتغال دارند و همینطور قسمتی که از هنجن شروع شده و به بیدهند و فریزهند و از سوی دیگر به ابیانه میرسد نیز نقاط مختلط بافند

آران و بیدگل :

آران و بیدگل در شمال کاشان قرار دارد که این شهر ها بخشی از خامه مصرفیشان توسط خودشان تهیه میشود و به نسبت درشت باف بوده  و دارای رج شمار ۲۰ تا ۳۰ است و رجشمار بالاتر از آن مربوط به شرکت ها است .

خصوصیات برخی از نقاط کاشان :

آران و بیدگل : نقشه شهری فرش کاشان ، شمس و درباری

نوش آباد و نصر آباد : خوب بافی و تند بافی ، نقشه ترنج و محراب

منطقه کوهپایه ای شامل رهق ، ناره ، رارام دشت ، فین و راوند : اندازه ۳×۲ و بیشتر نقشه کاشان برگ موی

ابیانه : نقشه جوشقانی

دیدگاه‌ها (۰)

*
*